Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Bài viết này được đăng tải duy nhất và thuộc bản quyền của Phạm Lộc Blog. Việc chia sẻ lại nội dung lên website khác vui lòng dẫn nguồn link bài viết gốc này. Xin cảm ơn!
Sử dụng bảng kết hợp Custom Tables trong SPSS giúp chúng ta mô tả được đặc điểm của dữ liệu của nhiều biến cùng một lúc, thấy được sự liên quan giữa các biến mà các thống kê đơn như Tần sốMô tả không thể hiện được.

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Sử dụng bảng kết hợp sẽ giúp chúng ta có được cái nhìn trực quan, nhanh hơn khi đánh giá về các đặc điểm thông tin của các biến định tính. Để tạo bảng kết hợp, chúng ta vào Analyze > Tables > Custom Tables…

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Có thể các bạn sẽ nhận được một thông báo xuất hiện như hình bên dưới:

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

SPSS thông báo để tối ưu cho việc hiển thị kết quả bảng kết hợp, chúng ta nên điền Label cho các giá trị của biến. Ví dụ biến Giới tính có 2 giá trị: 1 là Nam, 2 là Nữ thì chúng ta nhập Label cho 2 giá trị này là Nam/Nữ vào, không nên chỉ để con số 1, 2.

Ngoài ra, SPSS còn đề xuất chúng ta kiểm tra lại thang đo của các biến cho chuẩn xác. Nếu không xác định được thang đo nào đúng với biến, SPSS sẽ dựa trên dữ liệu và đề xuất thang đo thích hợp.

Nếu bạn muốn kiểm tra lại Label giá trị của các biến cần chạy bảng kết hợp đã điền hay chưa hoặc muốn xác nhận lại thang đo của biến xem đã hợp lệ hay chưa, các bạn nhấp vào nút Define Variable Properties… và tiến hành thao tác theo các bước SPSS hướng dẫn. Ở đây tác giả không cần kiểm tra lại nên tác giả sẽ chọn nút OK, việc kiểm tra lại có thể được thực hiện trong lúc tác giả chạy bảng kết hợp, nếu giá trị nào của biến trong Output xuất ra thiếu Label, tác giả sẽ quay lại giao diện Variable View của dữ liệu và điền vào.

Sau khi nhấp vào OK, cửa sổ giao diện Custom Tables sẽ hiện ra:

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Trong vùng trắng lớn ở giữa bảng, các bạn có thể thấy 2 phần mờ có ghi ColumnsRows, đây là vị trí để các bạn kéo thả các biến muốn chạy bảng kết hợp vào. Nếu bạn muốn một biến hiển thị theo dạng cột hay dạng hàng, bạn sẽ kéo biến đó tương ứng thả vào mục Columns (cột) hay Rows (hàng).

Để cụ thể hơn, tác giả sẽ sử dụng bảng kết hợp cho 2 biến Thu nhậpGiới tính để xem cơ cấu thu nhập theo giới tính như thế nào. Kéo biến Thu nhập từ khung bên trái thả vào mục Rows, kéo biến Giới tính thả vào mục Columns.

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Các bạn để ý sẽ thấy vùng biến Giới tính sẽ có màu vàng, nghĩa là chúng ta đang chọn biến Giới tính, các thao tác ở mục Define góc dưới bên trái sẽ tác động lên chỉ biến Giới tính đã chọn. Trường hợp bạn muốn tùy chỉnh Define cho biến Thu nhập, bạn nhấp vào biến Thu nhập trong vùng trắng để chuyển lựa chọn sang Thu nhập.

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Có 2 mục nhỏ trong Define là Summary StatisticsCategories and Totals:
  • Summary Statistics: Chọn kiểu hiển thị thống kê theo tỷ lệ phần trăm hay tần số.
  • Categories and Totals: Chọn kiểu sắp xếp bảng (tăng dần/giảm dần theo độ lớn giá trị, theo thứ tự chữ cái của label,…), hiển thị tổng phần trăm, tổng tần số.
Tuy nhiên mục Summary Statistics trong một số trường hợp sẽ bị khóa, nghĩa là chúng ta sẽ không thể tùy chỉnh Summary Statistics cho biến đã chọn. Ví dụ trong trường hợp này, khi chọn biến Giới tính, mục Summary Statistics bị khóa nhưng khi chọn biến Thu nhập, mục này sẽ cho phép tùy chỉnh.

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Việc khóa hay mở tùy chỉnh trong Define là do SPSS quyết định dựa trên cách SPSS hiểu mục đích chạy bảng kết hợp của chúng ta.

Sau khi đã kéo các biến vào RowsColumns như ý muốn, chúng ta nhấp OK để xuất kết quả ra Output.
Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Từ bảng trên ta có thể đọc được kết quả như sau: Nhóm thu nhập dưới 5 triệu có 30 người, trong đó có 13 Nam và 17 Nữ,…tương tự cho các nhóm thu nhập khác. Tuy nhiên, thường đối với việc chạy bảng kết hợp và xem xét cơ cấu một biến theo một biến, chúng ta hay dùng tỷ lệ phần trăm hơn là tần số. Để lựa chọn dạng hiển thị là phần trăm tỷ lệ hoặc tần số, chúng ta sẽ quay lại 2 mục trong Define là Summary Statistics và Categories and Totals. Dưới đây là giao diện của Summary Statistics biến Thu nhập:

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Bên cột trái Statistics chứa các kiểu hiển thị: Count (Tần số), Rown N % (Phần trăm theo hàng), Column N % (Phần trăm theo cột),… Nếu bạn cần hiển thị dữ liệu theo dạng nào, chỉ cần nhấp vào kiểu đó và nhấn nút mũi tên, lúc này các kiểu hiển thị được chọn sẽ nằm bên mục Display (có thể chọn nhiều kiểu hiển thị cùng lúc).

Ở đây tác giả xem xét thu nhập sẽ phân bổ theo giới tính như thế nào. Tác giả sẽ sử dụng tiếp kiểu hiển thị là Row N % cùng với Count cho bảng kết quả.

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Sau khi đã chọn xong kiểu hiển thị, các bạn nhấp vào mục Apply to Selection để xác nhận lựa chọn. Quay lại cửa sổ chính, tiếp tục chọn vào mục Categories and Totals… (lúc này biến được chọn vẫn là Thu nhập).

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Cửa sổ giao diện Categories and Totals xuất hiện, tích chọn vào mục Total. Sau đó nhấp vào Apply để xác nhận lựa chọn và quay lại giao diện chính Custom Tables.

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Sau khi đã quay lại giao diện Custom Tables, chọn biến Giới tính và thao tác tương tự như biến Thu nhập.
Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Sau khi đã thao tác xong cho 2 biến Thu nhậpGiới tính, Nhấp vào OK để xuất kết quả ra Output.

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Ta thu được kết quả bảng kết hợp 2 biến Thu nhậpGiới tính như sau:
Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS
→ Nhóm nhân viên nữ chiếm số đông trong công ty. Ở mức thu nhập dù thấp hay cao thì nhân viên nữ cũng chiếm tỷ lệ cao hơn so với nhân viên nam.
→ Sản phẩm của công ty chủ yếu là hàng may mặc cần nhiều thợ may, thêu,…nên công nhân nữ chiếm tỷ trọng lớn là điều dễ hiểu. Do vậy, việc phân phối thu nhập theo giới tính như bảng kết quả là khá hợp lý.
Ngoài việc kết hợp giữa 2 biến định tính, các bạn hoàn toàn có thể sử dụng bảng kết hợp cho 3 biến định tính, 1 biến định tính với 1 biến định lượng,… bằng cách kéo thả các biến cần kết hợp tương ứng vào Rows hay Columns. Các bạn có thể kéo nhiều biến vào Rows/Columns chứ không phải chỉ một biến duy nhất. Dưới đây là một số dạng bảng kết hợp khác giữa 2-3 biến định tính hoặc giữa biến định tính và biến định lượng:
Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Chạy bảng kết hợp Custom Table trong SPSS

Bài viết liên quan

Dịch vụ SPSS, AMOS

Ebook SPSS 20